Geen medewerking van gemeente en suggesties voor beleid

03 mei 2023 Matthijs Oppenhuizen

Ook na een tweede blik op ons plan heeft de gemeente besloten geen medewerking te verlenen aan ons zonnepark. Tegelijkertijd komt er mogelijk een aanpassing van het beleid van de gemeente voor zonneparken. Wij zijn gevraagd daarop feedback te geven en dat hebben we gedaan. Meer daarover leest u in dit nieuwsbericht.

Gemeente: ondanks heroverweging geen medewerking aan Zonnepark Noordbroek
De gemeente Midden-Groningen heeft onlangs alle initiatieven voor zonneparken in de gemeente nog eens tegen het licht gehouden. Een aantal zonneparken kan een stap verder zetten op weg naar een omgevingsvergunning, maar dat geldt niet voor Zonnepark Noordbroek. Ook na een tweede blik op ons plan besloot het college van B en W geen medewerking aan ons zonnepark te verlenen.

De voornaamste reden hiervoor is dat ons zonnepark niet geheel in het zoekgebied ligt dat de gemeente in het beleid voor zonneparken heeft aangewezen. Deze zoekzone ligt langs de N33. Ons zonnepark ligt deels in die zoekzone en deels niet. Mede daardoor past ons zonnepark volgens het college, op basis van de kaders in het beleid, niet in het landschap. Dit was ook het argument van de gemeente om halverwege 2022 te besluiten geen medewerking te verlenen aan ons zonnepark. Meer daarover leest u in onze nieuwsbrief van 12 juni 2022.

Alle informatie over dit recente besluit staat in de brief met bijlagen van het college van B en W aan de gemeenteraad. Deze brief vindt u op de website van de gemeente, klik daarvoor hier. Het gaat dan om de brief met de naam ’86. Raadsbrief afhandeling lopende zonnepark initiatieven’.

Zonnepark Evenreiten kan wel verder
Tussen ons zonnepark en de N33 is al langer een ander zonnepark beoogd: Zonnepark Evenreiten. Initiatiefnemer daarvan is Solarfields. Dat zonnepark wordt circa 47 hectare groot. Het college van B en W verleent wel medewerking aan dit zonnepark, mede omdat dit zonnepark geheel in het zoekgebied langs de N33 zoals vastgelegd in het gemeentelijk beleid ligt. De bedoeling is dat de vergunningsprocedure van dit zonnepark weer in gang wordt gezet, aldus de gemeente.

Mogelijke aanpassing van beleid
In de brief aan de gemeenteraad zegt het college van B en W verder dat de komende tijd het beleid voor zonneparken onder de loep wordt genomen. Mogelijk leidt dat tot een aanpassing van het beleid van de gemeente, maar we weten op dit moment niet of dit de kansen voor ons zonnepark vergroot of verkleint. Daarvoor moeten we het eventueel aangepaste beleid afwachten.

Onderstaande tekst (cursieve tekst) staat daarover in de brief aan de gemeenteraad:

Zowel bestuurlijk als ambtelijk zijn er dus een aantal aandachtspunten ten aanzien van de huidige beleidsnotitie, deze moeten op waarde worden geschat en uitgewerkt worden naar aanleiding van aanvullende onderzoeken. Binnen het bestaande beleid zijn deze punten nog onderbelicht. Het gaat in beginsel grofweg om:

  • Meer sturing op draagvlak en maatschappelijk rendement
  • Kwalificatie kleinschalig zonneparken herijken
  • Verkleinen/verminderen zoekgebieden
  • Zon-op-dak en andere meekoppelkansen (meervoudig ruimtegebruik) nadrukkelijker voorrang geven

Wij gaan bovenstaande punten de komende maanden heroverwegen en nader uitwerken om op basis daarvan het huidige beleidsstuk te herijken of gedeeltelijk aan te passen.

Onze feedback voor aanpassing van beleid
De gemeente heeft een eerste voorstel gedaan voor aanpassing van het beleid. Dit is nog een concept en de gemeente vroeg daarop recent feedback van initiatiefnemers en andere relevante partijen. Wij hebben daarop gereageerd. Op hoofdlijnen hebben we de gemeente geadviseerd om met het volgende rekening te houden bij het eventueel aanpassen van het beleid:

  • Meer sturing op draagvlak en maatschappelijk rendement
    Volgens ons is het verstandig als de gemeente opneemt dat lokaal eigendom zwaar meeweegt in de afweging om wel of geen toestemming te geven voor een zonnepark. Lokaal eigendom – mits goed geborgd door bijvoorbeeld afspraken tussen een energiecoöperatie en ontwikkelaar – kan wat ons betreft een criterium zijn dat doorslaggevend kan zijn bij wel of niet toestemming geven aan een zonnepark en kan wat ons betreft andere criteria ‘overrulen’. De gemeente geeft zelf ook aan dat de wens voor lokaal eigendom in zonneparken door het huidige beleid onvoldoende uit de verf komt. Daarom is ons advies dat de gemeente hier meer gewicht aan geeft bij het beoordelen van een initiatief. 
  • Kleinschalige zonneparken: de kans daarop is klein
    De gemeente wil dat de definitie van een kleinschalig zonnepark opschuift van vijf naar tien hectare. In het huidige beleid wijst de gemeente gebieden aan waar kleinschalige zonneparken kunnen komen. Ook is aangegeven dat breed gedragen collectieve initiatieven vanuit dorpen ‘los in het buitengebied’ worden overwogen. Ons advies is om het toestaan van breed gedragen zonneparken, waarbij maatschappelijk rendement en lokaal eigendom is onderbouwd en kan worden aangetoond, niet te koppelen aan maximale omvang en/of kansrijke gebieden. Bij een zonnepark groter dan tien hectare met maatschappelijk rendement en lokaal eigendom kunnen meer mensen uit de omgeving (in dorpen en buitengebied) profijt hebben. Bovendien is de kans dat er kleinschalige zonneparken worden gerealiseerd niet groot. Dit komt onder andere door de businesscase van dergelijke zonneparken die over het algemeen niet goed is. 
  • Schrap niet te snel zoekgebieden
    In het concept voor de aanpassing van het beleid worden drie zoekgebieden langs de N33 en het gebied rond het klaverblad A7/N33 geschrapt. Als voornaamste reden hiervoor noemt de gemeente dat het gebied bij Meeden en langs de N33 op meerdere manieren al ingezet wordt voor de opwek van duurzame energie en dat dergelijke initiatieven volgens de gemeente op weerstand stuiten van lokale bevolking.
    Onze ervaring is dat in meerdere gemeentes en provincies juist wordt gestreefd naar het realiseren van zonneparken in de omgeving van bestaande infrastructuur, omdat deze hier landschappelijk goed bij passen. In hoeverre er weerstand is tegen initiatieven in deze zoekgebieden heeft volgens ons weinig te maken met een locatie nabij de N33, maar meer met het proces richting omwonenden en gebruikers van het gebied door de initiatiefnemers van projecten. Het invullen van maatschappelijk rendement en lokaal eigendom speelt hierbij een belangrijke factor waardoor er wél maatschappelijk geaccepteerde projecten kunnen worden gerealiseerd, ook in deze zoekzone langs de N33. 
  • Beoordeel goed of een zonnepark echt een ‘plus’ heeft
    Projecten met meervoudig ruimtegebruik krijgen voorrang, als het aan de gemeente ligt. Formeel gezien kan er dan prioriteit gegeven worden aan verzoeken die een ‘plus’ kunnen realiseren (bijvoorbeeld door de aanleg van nieuwe natuur). Ons advies is om bij de beoordeling van de verzoeken ook waarde te hechten aan op de wijze waarop de ‘plus’ wordt gerealiseerd en wie hier naast de initiatiefnemers bij is betrokken. Het beperken van zicht op een zonnepark door middel van een brede haag kan bijvoorbeeld een ‘plus’ zijn voor omwonenden, maar voor flora, fauna en biodiversiteit geen ‘plus’ zijn door het toepassen van een verkeerde plantensoort. Wanneer een ecoloog of andere organisatie betrokken wordt met kennis van zaken, kan dit worden voorkomen en door het toepassen van de juiste planten ook een ‘plus’ worden gerealiseerd voor flora, fauna en biodiversiteit.    

Deze suggesties hebben wij de gemeente gedaan. Het is nu aan de gemeente om met eventueel aangepast beleid voor zonneparken te komen. We houden u op de hoogte van de voortgang, ook over wat dit eventueel betekent voor Zonnepark Noordbroek.